ATS máy phát điện không chuyển nguồn là một trong những sự cố thường gặp ở hệ thống điện dự phòng cho nhà xưởng, tòa nhà, bệnh viện, văn phòng và các công trình sử dụng máy phát điện công nghiệp. Khi xảy ra mất điện lưới, máy phát có thể đã khởi động và phát điện bình thường nhưng tải vẫn không được cấp điện. Nguyên nhân nhiều trường hợp không nằm ở máy phát mà xuất phát từ tủ ATS, tín hiệu điều khiển hoặc cơ cấu chuyển mạch.

Để xử lý đúng, cần kiểm tra theo từng khâu thay vì chỉ tập trung vào máy phát điện.

ATS máy phát điện không chuyển nguồn: Nguyên nhân và cách kiểm tra kỹ thuật

ATS (Automatic Transfer Switch) là tủ chuyển nguồn tự động, có nhiệm vụ giám sát nguồn điện lưới và nguồn máy phát. Khi điện lưới mất hoặc điện áp không đạt yêu cầu, ATS gửi tín hiệu yêu cầu máy phát khởi động. Khi máy phát đạt điện áp và tần số ổn định, ATS thực hiện chuyển tải từ nguồn lưới sang nguồn máy phát.

Khi điện lưới được khôi phục, ATS sẽ chuyển tải trở lại nguồn lưới và gửi tín hiệu dừng máy phát sau khoảng thời gian cài đặt. Có nhiều nguyên nhân khiến ATS có thể không chuyển nguồn.

ATS máy phát điện không chuyển nguồn là gì?

Trong hệ thống nguồn điện dự phòng, có trường hợp điện lưới đã mất, máy phát điện đã khởi động nhưng nhà xưởng hoặc công trình vẫn không có điện.

Khi đó, nguyên nhân không nhất thiết nằm ở máy phát điện.

Nếu tổ máy đã đạt điện áp và tần số phù hợp nhưng tải vẫn chưa được cấp nguồn, cần kiểm tra tiếp MCCB/ACB, tín hiệu điều khiển và hệ thống ATS.

Có thể hình dung chuỗi cấp điện như sau:

Điện lưới mất → ATS nhận tín hiệu → máy phát khởi động → điện áp/tần số ổn định → ATS chuyển nguồn → tải nhận điện.

Chỉ cần một khâu trong chuỗi này không đáp ứng điều kiện, hệ thống có thể xảy ra tình trạng: máy phát vẫn chạy nhưng tải không có điện.

Vì vậy khi kiểm tra sự cố ATS, không nên chỉ tập trung vào riêng tủ chuyển nguồn mà cần kiểm tra toàn bộ chuỗi điều khiển và cấp điện.

Tìm hiểu nguyên nhân ATS máy phát điện không chuyển nguồn

1. ATS máy phát điện là gì?

ATS – Automatic Transfer Switch – là hệ thống chuyển nguồn tự động giữa nguồn điện lưới và nguồn điện dự phòng.

Trong hệ thống máy phát điện công nghiệp, ATS thường thực hiện các chức năng chính:

• Giám sát trạng thái nguồn điện lưới.
• Phát hiện mất điện hoặc nguồn điện nằm ngoài giới hạn cài đặt.
• Gửi tín hiệu yêu cầu máy phát điện khởi động.
• Kiểm tra điều kiện nguồn máy phát.
• Chuyển tải sang máy phát khi nguồn dự phòng ổn định.
• Chuyển tải trở lại điện lưới khi nguồn lưới phục hồi ổn định.
• Gửi tín hiệu cho máy phát chạy làm mát và dừng theo thời gian cài đặt.

Do đó, ATS không chỉ đơn giản là một thiết bị “đóng sang máy phát”. Nó liên quan đến nguồn lưới, máy phát, controller, cơ cấu đóng cắt, interlock và logic điều khiển.

2. Dấu hiệu ATS máy phát điện đang gặp vấn đề

Một số hiện tượng thường gặp gồm:

• Mất điện nhưng máy phát không tự khởi động.
• Máy phát đã chạy nhưng ATS không chuyển sang nguồn máy phát.
• ATS chuyển nguồn rất chậm hoặc lúc được lúc không.
• ATS không trả tải về điện lưới khi điện đã có lại.
• Contactor hoặc ACB/MCCB không đóng.
• ATS liên tục chuyển qua lại giữa hai nguồn.
• Controller ATS báo lỗi hoặc cảnh báo.
• ATS hoạt động ở Manual nhưng không hoạt động ở Auto.
• Máy phát có điện nhưng phía tải vẫn mất điện.

Không nên kết luận ngay ATS hỏng. Cần xác định điểm nào trong chuỗi điều khiển bị gián đoạn.

3. Nguyên nhân ATS máy phát điện không chuyển nguồn

3.1. ATS không nhận biết điện lưới đã mất

ATS cần liên tục giám sát nguồn điện lưới.

Nếu tín hiệu giám sát không chính xác, controller có thể vẫn hiểu rằng nguồn lưới đang bình thường và không phát lệnh chuyển nguồn.

Các nguyên nhân có thể gồm:

• Mất tín hiệu đo điện áp.
• Một pha bị mất nhưng controller không nhận đúng.
• Cầu chì hoặc MCB mạch điều khiển bị ngắt.
• Dây sensing bị lỏng hoặc đứt.
• Sai thứ tự pha.
• Điện áp nằm ngoài giới hạn nhưng thông số bảo vệ cài đặt chưa phù hợp.
• Controller ATS gặp lỗi.

Vì vậy bước đầu tiên là đo trực tiếp nguồn lưới tại đầu vào ATS, không chỉ dựa vào màn hình hiển thị.

3.2. ATS không gửi tín hiệu khởi động máy phát

Khi điện lưới mất, ATS thường gửi tín hiệu remote start tới controller máy phát.

Nếu tín hiệu này không đến được tổ máy, máy phát sẽ không tự khởi động.

Cần kiểm tra:

• Trạng thái Auto/Manual.
• Tiếp điểm remote start.
• Relay trung gian.
• Dây tín hiệu.
• Terminal đấu nối.
• Controller máy phát.
• Các điều kiện bảo vệ đang khóa khởi động.

Trường hợp này cần phân biệt với lỗi bản thân máy phát không khởi động.

Chi tiết: Máy phát không khởi động lúc mất điện

4. Máy phát đã chạy nhưng ATS vẫn không chuyển nguồn

Đây là tình huống rất dễ khiến người vận hành cho rằng ATS đã hỏng.

Tuy nhiên cần kiểm tra:

Máy phát chạy ≠ nguồn máy phát đã đủ điều kiện để ATS nhận.

Máy phát cần đạt các thông số phù hợp như:

• Điện áp.
• Tần số.
• Trạng thái vận hành.
• Không có cảnh báo shutdown quan trọng.

Ngoài ra cần đo điện tại:

Đầu cực máy phát → MCCB/ACB → cáp nguồn → đầu vào ATS.

Có thể xảy ra tình trạng: máy phát có điện tại đầu cực nhưng điện chưa đến ATS.

Nguyên nhân thường cần kiểm tra:

• MCCB máy phát chưa đóng.
• ACB chưa nhận lệnh đóng.
• Breaker bị trip.
• Relay bảo vệ đang tác động.
• Cuộn đóng/cắt gặp sự cố.
• Dây cáp hoặc điểm đấu nối bị lỗi.

Nếu máy phát đang chạy nhưng không có điện ngay tại đầu cực, cần chuyển sang kiểm tra AVR, hệ thống kích từ và đầu phát.

Chi tiết: máy phát điện chạy nhưng không ra điện

 

5. ATS đang ở sai chế độ vận hành

Một lỗi khá đơn giản nhưng thường gặp là ATS không ở đúng chế độ AUTO.

Tùy controller, hệ thống có thể có các chế độ:

• AUTO
• MANUAL
• TEST
• OFF

Nếu đang ở Manual hoặc Off, ATS có thể không tự động xử lý khi nguồn lưới mất.

Ngoài ra nên kiểm tra:

• Emergency Stop.
• Selector switch.
• Remote/Local.
• Chế độ bảo trì.
• Điều kiện khóa hệ thống.

Trước khi tháo kiểm phần cứng, nên xác nhận toàn bộ trạng thái vận hành trên controller.

6. ATS chưa đủ điều kiện chuyển nguồn

ATS thường không chuyển ngay lập tức khi máy phát vừa khởi động.

Hệ thống có thể được cấu hình thời gian trễ để:

1. Chờ máy phát đạt tốc độ ổn định.
2. Kiểm tra điện áp.
3. Kiểm tra tần số.
4. Xác nhận nguồn dự phòng đủ điều kiện.
5. Sau đó mới đóng nguồn máy phát.

Nếu thời gian delay được đặt dài, người vận hành có thể tưởng ATS không hoạt động.

Ngược lại, cài đặt quá ngắn cũng không phải lựa chọn tốt vì máy chưa ổn định đã phải nhận tải.

Các tham số delay cần được thiết lập theo đặc tính hệ thống và yêu cầu của công trình.

Cách kiểm tra ATS máy phát điện không chuyển nguồn

Không nên kiểm tra theo kiểu thay thử từng linh kiện.

Nên đi theo chuỗi:

Bước 1 – Kiểm tra nguồn lưới

Xác định ATS có nhận đúng:

• Điện áp.
• Đủ pha.
• Thứ tự pha.
• Trạng thái nguồn.

Bước 2 – Kiểm tra tín hiệu khởi động

Khi mất lưới:

ATS có gửi Start Signal không?

Nếu không có tín hiệu → tập trung ATS/controller.

Nếu có tín hiệu nhưng máy không nổ → kiểm tra tổ máy.

Bước 3 – Kiểm tra máy phát

Khi máy chạy:

• Điện áp có đủ không?
• Tần số có ổn định không?
• Có alarm/shutdown không?

Bước 4 – Kiểm tra nguồn đến ATS

Đo điện tại:

Generator → Breaker → Cable → ATS Input.

Bước 5 – Kiểm tra lệnh chuyển nguồn

Controller ATS có phát lệnh transfer không?

Bước 6 – Kiểm tra thiết bị đóng cắt

Contactor/MCCB/ACB có thực hiện lệnh không?

Bước 7 – Kiểm tra interlock

Nguồn còn lại đã mở hoàn toàn chưa?

Chuỗi này giúp khoanh vùng được lỗi nằm ở: Nguồn → Generator → Controller → ATS → Breaker → Load thay vì thay thử linh kiện không cần thiết.

KPS POWER VIETNAM hỗ trợ dịch vụ: kiểm tra – chẩn đoán – sửa chữa máy phát điện công nghiệp và hệ thống chuyển nguồn, tập trung xác định nguyên nhân trước khi đề xuất phương án xử lý. 

Máy phát điện/ATS đang hoạt động bất thường?

Gửi KPS:

Model + Công suất + Mã lỗi + Ảnh/video hiện tượng

Hotline/Zalo kỹ thuật: 094 232 55 22

Mọi thông tin vui lòng liên hệ.