Bảo trì máy phát điện công nghiệp: Kiểm tra gì để máy luôn sẵn sàng?

Máy phát điện công nghiệp thường đóng vai trò là nguồn điện dự phòng. Có những tổ máy chỉ vận hành vài giờ mỗi tháng, nhưng khi điện lưới mất lại phải khởi động đúng thời điểm và nhanh chóng cấp điện cho nhà máy, tòa nhà hoặc hệ thống kỹ thuật.

Chính vì ít hoạt động nên nhiều doanh nghiệp dễ chủ quan. Máy ít chạy không có nghĩa là không phát sinh vấn đề. Trong thời gian chờ, ắc quy có thể suy giảm, nhiên liệu có thể xuất hiện cặn, đầu nối điện có thể lỏng hoặc oxy hóa, controller có thể ghi nhận cảnh báo và ATS lâu ngày không chuyển nguồn cũng có nguy cơ hoạt động không đúng khi cần.

Vì vậy, bảo trì máy phát điện công nghiệp không chỉ là thay dầu và lọc, mà cần đánh giá mức độ sẵn sàng của toàn bộ hệ thống nguồn điện dự phòng.

1. Vì sao máy phát điện ít sử dụng vẫn cần bảo trì?

Khác với thiết bị sản xuất vận hành hàng ngày, máy phát điện dự phòng có thể ở trạng thái chờ trong thời gian dài.

Trong khoảng thời gian đó, ắc quy vẫn tự phóng điện, nhiên liệu có thể xuống chất lượng, các đường ống và điểm nối có thể phát sinh rò rỉ. Môi trường nóng, bụi hoặc ẩm cũng ảnh hưởng đến hệ thống điện, cảm biến và bộ điều khiển.

Quan trọng hơn, một tổ máy khởi động được khi chạy thử chưa chắc đã sẵn sàng cấp điện cho tải.

Một hệ thống dự phòng hoàn chỉnh cần thực hiện đúng chuỗi:

Máy phát khởi động → điện áp và tần số ổn định → breaker hoạt động → ATS chuyển nguồn → tải nhận điện.

Do đó, kế hoạch bảo trì nên xem xét cả động cơ, đầu phát, controller, breaker và ATS.

KPS cung cấp dịch vụ bảo hành - bảo trì - sửa chữa - đại tu máy phát điện công nghiệp

2. Bảo trì khác gì sửa chữa máy phát điện?

Bảo trì được thực hiện nhằm phát hiện dấu hiệu suy giảm trước khi sự cố xảy ra. Sửa chữa thường bắt đầu khi máy đã xuất hiện lỗi hoặc không thực hiện đúng chức năng.

Bảo trì / bảo dưỡng	Sửa chữa
Thực hiện theo kế hoạch	Thực hiện khi có sự cố
Phát hiện bất thường sớm	Xác định nguyên nhân lỗi
Giảm nguy cơ máy không sẵn sàng	Khôi phục chức năng
Chủ động kế hoạch và ngân sách	Có thể phát sinh ngoài dự kiến

 

Nếu máy đã xuất hiện tình trạng khó khởi động, tự dừng, điện áp bất thường hoặc động cơ chạy nhưng không phát điện, doanh nghiệp nên chuyển từ bảo trì thông thường sang kiểm tra – chẩn đoán sự cố.

Chi tiết: Máy phát điện chạy nhưng không ra điện

3. Bảo trì máy phát điện cần kiểm tra những gì?

Không nên dùng một checklist cứng cho mọi loại máy. Phạm vi thực tế phụ thuộc model động cơ, số giờ vận hành, điều kiện môi trường và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Tuy nhiên, một lần kiểm tra tổng thể thường cần bao phủ các nhóm để đảm bảo không bỏ sót vấn đề: Từ ắc quy & khởi động đến dầu bôi trơn, hệ thống nhiên liệu, đầu phát, động cơ, điều khiển, ATS,...

Mục tiêu không phải kiểm tra càng nhiều càng tốt, mà là xác định hệ thống có đủ điều kiện thực hiện chức năng dự phòng hay không.

4. Ắc quy và hệ thống khởi động

Ắc quy là một trong những nguyên nhân khiến máy phát điện dự phòng không thể khởi động đúng lúc.

Khi bảo trì cần kiểm tra điện áp bình, cọc bình, dây nối, hiện tượng oxy hóa, hệ thống sạc và khả năng đề máy thực tế.

Nếu động cơ đề chậm hoặc phải đề nhiều lần mới nổ, không nên chỉ sạc lại ắc quy rồi tiếp tục sử dụng. Cần xác định tình trạng bình, bộ sạc và hệ thống khởi động.

Trường hợp máy không tự khởi động khi mất điện cũng cần kiểm tra tín hiệu Start từ ATS và controller máy phát.

KPS kiểm tra tổng thể để xác định từng vấn đề của máy

5. Dầu bôi trơn, làm mát và nhiên liệu

Động cơ diesel cần duy trì dầu bôi trơn và nhiệt độ vận hành trong giới hạn phù hợp.

Kỹ thuật viên nên kiểm tra mức dầu, rò rỉ, tình trạng dầu; đồng thời quan sát nước làm mát, két nước, đường ống và các điểm có khả năng rò rỉ.

Chu kỳ thay dầu và vật tư không nên xác định chỉ bằng số tháng. Cần đối chiếu với hướng dẫn của hãng, số giờ vận hành, điều kiện môi trường và lịch sử sử dụng.

Hệ thống nhiên liệu cũng đặc biệt quan trọng với những máy lâu ngày ít chạy. Cần kiểm tra đường nhiên liệu, lọc, rò rỉ, dấu hiệu lọt khí và tình trạng nhiên liệu trong bồn.

Nếu máy có biểu hiện khó nổ, chạy không đều, tụt tải hoặc tự dừng, nhiên liệu là một trong những nhóm cần khoanh vùng trước khi thay thế linh kiện.

6. Kiểm tra điện áp, tần số và đầu phát

Sau khi động cơ hoạt động ổn định, cần kiểm tra phần phát điện.

Điện áp các pha và tần số phải được theo dõi trong quá trình vận hành. Nếu một pha có điện áp chênh lệch rõ rệt, cần kiểm tra phân bổ tải, đầu nối, AVR và đầu phát.

Không nên chỉ nhìn một giá trị điện áp tổng rồi kết luận máy hoạt động bình thường.

Chi tiết: Máy phát điện xoay chiều 3 pha bị lệch pha

Nếu động cơ vẫn chạy nhưng điện áp đầu ra bằng 0 hoặc bất thường nghiêm trọng, cần chuyển sang quy trình kiểm tra AVR, hệ thống kích từ, diode, breaker và đầu phát.

7. Kiểm tra controller và lịch sử cảnh báo

Controller cung cấp nhiều dữ liệu hữu ích hơn chức năng Start/Stop.

Tùy cấu hình, bộ điều khiển có thể hiển thị và bảo vệ các thông số liên quan đến áp suất dầu, nhiệt độ, điện áp, tần số, tốc độ động cơ, ắc quy và nhiều trạng thái khác.

Khi bảo trì nên kiểm tra cả: cảnh báo hiện tại → lịch sử lỗi → thông số vận hành → trạng thái cảm biến.

Nếu doanh nghiệp thường xuyên xóa mã lỗi mà không ghi nhận lại, việc xác định các lỗi lặp đi lặp lại sau này sẽ khó hơn.

8. Bảo trì máy phát điện nhưng đừng bỏ qua ATS

Một trường hợp khá phổ biến là máy phát đã chạy nhưng tải vẫn không có điện.

Khi đó, máy phát có thể hoàn toàn bình thường nhưng ATS, breaker hoặc mạch điều khiển lại không thực hiện đúng chức năng.

Vì vậy khi điều kiện cho phép, nên kiểm tra cả chu trình: Mất điện lưới → ATS nhận tín hiệu → máy khởi động → nguồn máy ổn định → ATS chuyển tải → điện lưới phục hồi → ATS trả tải → máy chạy làm mát và dừng.

Nếu chỉ bấm Start để chạy máy nhưng không thử ATS, doanh nghiệp mới chỉ kiểm tra một phần của hệ thống dự phòng.

Chi tiết: ATS máy phát điện không chuyển nguồn

9. Bao lâu nên bảo trì máy phát điện?

Không có một mốc thời gian duy nhất áp dụng cho mọi máy phát điện.

Chu kỳ bảo trì phụ thuộc vào: model động cơ, số giờ vận hành, tần suất chạy thử, điều kiện môi trường, loại tải và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Do đó, thay vì áp dụng một con số cố định cho mọi tổ máy, doanh nghiệp nên lập lịch riêng cho từng thiết bị.

Ngoài lịch định kỳ, máy cần được kiểm tra sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường: khó khởi động, máy tự dừng, điện áp bất thường, tụt công suất, rung hoặc khói lạ,...

10. Quy trình bảo trì – kiểm tra cùng KPS

KPS định hướng dịch vụ theo quy trình: Tiếp nhận thông tin → đánh giá sơ bộ → kiểm tra thực tế → xác định tình trạng → thống nhất hạng mục → thực hiện → kiểm tra sau xử lý.

Trước khi kỹ thuật kiểm tra, khách hàng nên cung cấp: hãng/model máy, công suất, số giờ vận hành, lần bảo trì gần nhất, mã lỗi và ảnh/video nếu có.

Việc có thông tin từ trước giúp khoanh vùng nhanh hơn và chuẩn bị vật tư phù hợp.

Nếu tổ máy đã lâu chưa bảo trì hoặc doanh nghiệp chuẩn bị bước vào mùa sản xuất cao điểm, nên đánh giá tình trạng hệ thống trước khi nhu cầu nguồn dự phòng tăng lên.

Chỉ cần gửi: hãng/model máy – công suất – số giờ vận hành – lần bảo trì gần nhất – mã lỗi/ảnh/video nếu có.

KPS hỗ trợ kiểm tra các nhóm liên quan đến động cơ, đầu phát, điều khiển, ATS và hệ thống điện theo tình trạng thực tế. Chi tiết dịch vụ. : Bảo trì - Sửa chữa máy phát điện công nghiệp

KPS POWER VIETNAM – Dẫn đầu chất lượng – Hậu mãi ấn tượng.

Hãy liên hệ đến hotline để được KPS hỗ trợ thêm thông tin.